YENİ PARTİÜyelik Rehberi

22 Temmuz 2026 tarihli Parti Tüzüğü'ne göre

Partide yetki, üyeden başlar.

Bu rehber, Yeni Parti'ye yeni katılan yurttaşlar için hazırlandı. Partinin nasıl işlediğini, kararların nerede alındığını ve bir üyenin hangi yollarla görev alabileceğini sade bir dille anlatır.

1 Üye Kayıtlı olduğu muhtarlık bölgesinde oy kullanır, ilçe kongresinin delegelerini seçer.
2 İlçe Kongresi İlçe başkanını, ilçe yönetim kurulunu ve il kongresi delegelerini seçer.
3 İl Kongresi İl başkanını, il yönetim kurulunu, il disiplin kurulunu ve kurultay delegelerini seçer.
4 Kurultay Partinin en yüksek karar organı. Genel Başkanı, Parti Meclisini ve Yüksek Disiplin Kurulunu seçer; tüzüğü ve programı değiştirir.

Aşağıdan yukarıya · Her basamak bir üstünü seçer

Bu rehber özet niteliğindedir, bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.
Bağlayıcı olan metin Parti Tüzüğü'dür; her bölümün yanında ilgili madde numaraları verilmiştir.

Madde 1–4Genel hükümler

Parti neyi savunuyor?

Üyelik, partinin programını ve tüzüğünü benimsemekle başlar. Tüzüğün ilk maddeleri partinin kendini nasıl tanımladığını anlatır.

Kimlik

Çağdaş sosyal demokrat parti

Yeni Parti, kendisini Türkiye'nin demokrasi ittifakını kuran ve temsil eden çağdaş sosyal demokrat bir parti olarak tanımlar.

Temel ilkeler

Cumhuriyet ve Atatürk ilkeleri

Cumhuriyet'in ulusal egemenliğe dayanan kurucu felsefesini; cumhuriyetçilik, milliyetçilik, halkçılık, devletçilik, laiklik ve devrimcilik ilkelerini, ilerici özünü koruyarak benimser.

Yaklaşım

Katılımcı demokrasi ve hukuk devleti

Aktif yurttaşlığa dayalı katılımcı demokrasiyi, herkes için adaleti ve insan haklarının güvencesi olan hukuk devletini esas alır.

Politika alanları

Beş başlık

  • Demokrasi, yönetim ve adalet
  • Kalkınma ve ekonomi
  • Sosyal devlet
  • Dış politika ve güvenlik
  • Doğa, iklim ve hayvan hakları

Üyeden beklenen siyasal tutum

Tüzük, siyasal eylemi "kişinin kendisi dışında başka insanların hayatlarını iyileştirmek için mücadele ettiği onurlu bir toplum hizmeti" olarak tanımlar. Üyelerden beklenenler:

  • Parti görevlerinin gerektirdiği bilgi ve sorumluluk bilincini geliştirmek için sürekli çaba göstermek
  • Hayatın her alanında partinin ilke ve değerleriyle uyumlu hareket etmek
  • Görev ve sorumlulukların dürüst, liyakatli ve yetkin üyelere verilmesini sağlamak
  • Yolsuzluğa ve kayırmacılığa karşı durmak; siyasi etiği ve liyakati gözetmek
Madde 5–8Üyelik

Üye olmak: koşullar, başvuru, aidat

Üyelik yazılı olarak ya da Genel Merkezin göstereceği elektronik yolla yapılır. Başvuru, yerleşim yerinizin bulunduğu il veya ilçe başkanlığına iletilir.

Kimler üye olabilir?

On sekiz yaşını doldurmuş, medeni ve siyasi hakları kullanma ehliyetine sahip olan, partinin programı ile tüzüğünü benimseyen her Türk vatandaşı üye olabilir. Üyeliğe kabulde dil, ırk, cinsiyet, din, mezhep, aile, zümre, sınıf ve meslek farkı gözetilemez.

Başvurudan üyeliğe

1

Başvuru

Yerleşim yerinizin bulunduğu il veya ilçe başkanlığına yazılı olarak ya da Genel Merkezin duyurduğu elektronik yolla başvurulur.

2

İnceleme

Elektronik başvurular, tüzükteki üyelik koşulları açısından ilgili örgüt birimlerince incelenir; işlemler düzenli olarak Merkez Yönetim Kuruluna sunulur.

3

Otuz günlük süre

Başvuru, ulaştığı tarihten itibaren en geç otuz gün içinde reddedilmemişse kabul edilmiş sayılır. Reddedilmesi hâlinde gerekçe gösterilmesi zorunlu değildir.

4

Kayıt

Üyelik, başvurunun kesinleşmesiyle yürürlüğe girer. Her üye yalnızca bir muhtarlık bölgesinden kayıtlı olabilir; birden fazla kayıt varsa en son kayıt geçerlidir.

Aidatlar

ÖdemeAlt sınırÜst sınır
Giriş aidatı (bir defaya mahsus)50,00 TL5.000,00 TL
Yıllık üyelik aidatı600,00 TL7.200,00 TL

Haklarınız

  • Partinin amaç, ilke, program ve tüzüğü doğrultusunda siyasal çalışmalara katılmak
  • Bilgi almak, görüş bildirmek, seçmek ve seçilmek
  • Parti içi görev ve faaliyetlerde düşüncesini serbestçe açıklamak
  • Delege, yönetim kurulu üyesi, disiplin kurulu üyesi, Parti Meclisi üyesi olarak görev almak

Yükümlülükleriniz

  • Parti çalışmalarına katılmak ve parti kararlarına uygun davranmak
  • Seçimlerde partinin başarısı için çalışmak
  • Parti içi dayanışmayı güçlendirmek
  • Aidat yükümlülüğünü yerine getirmek
Düşünce özgürlüğünün sınırı. Her üye görüşünü serbestçe açıklayabilir; ancak bu hak, parti kararlarını etkisiz kılacak, parti bütünlüğünü zedeleyecek veya parti disiplinini bozacak biçimde kullanılamaz.

Nerede kayıtlıysanız orada görev alırsınız

Üyeler, kayıtlı oldukları muhtarlık bölgesi, ilçe veya il dışında başka bir örgütte yönetim ya da disiplin kurulunda görev alamaz ve delege seçilemez. Büyükşehir belediyelerinin sınırları içindeki ilçelerin yönetim kurulu üyeliklerinde bu kural uygulanmaz.

Üyelik nasıl sona erer?

Üyelik; istifa, ölüm, başka bir siyasi partiye üyelik, kanuni engel hâlinin ortaya çıkması veya disiplin kurullarının çıkarma cezası kararıyla sona erer. Ayrılmak isteyen üye yazılı bildirimde bulunur; imzasının kendisine ait olduğu tespit edildikten sonra üye kütüğünden silinir.

Aday olmak için üyelik şart değil. Milletvekili ve mahalli idareler genel seçimlerinde aday olmak için partiye üye olma zorunluluğu yoktur. Bu durumda olup da seçilenler 1 ay içinde partiye üye olur.
Madde 9–14, 21–23Örgüt ve organlar

Parti hangi organlardan oluşur?

Parti örgütü; genel merkez, il ve ilçe örgütleri, parti grupları ile kadın kolları ve gençlik kollarından oluşur.

KURULTAY
PARTİNİN EN YÜKSEK KARAR ORGANI
Genel Merkez
Ülke düzeyi
  • Genel Başkan
  • Parti Meclisi
  • Merkez Yönetim Kurulu
  • Yüksek Disiplin Kurulu
İl örgütü
İl düzeyi
  • İl Kongresi
  • İl Başkanı ve İl Yönetim Kurulu
  • İl Disiplin Kurulu
İlçe örgütü
İlçe ve belde düzeyi
  • İlçe Kongresi
  • İlçe Başkanı ve İlçe Yönetim Kurulu
  • Belde Başkanı ve Belde Yönetim Kurulu
Kollar
Her üç düzeyde
  • Kadın Kolları
  • Gençlik Kolları (üst yaş sınırı 30)
Parti grupları
Seçilmişler
  • TBMM Grubu
  • İl Genel Meclisi Grupları
  • Belediye Meclisi Grupları

Genel merkez organları ne yapar?

Madde 15

Kurultay

İki yılda bir toplanır, bir yıldan fazla ertelenemez. Tüzüğü ve programı değiştirir, kesin hesabı görüşür, Genel Başkanı, Parti Meclisini ve Yüksek Disiplin Kurulunu gizli oyla seçer.

Doğal üyeler (Genel Başkan, PM ve YDK üyeleri, partili bakan ve milletvekilleri, sınırlı sayıda Kurucular Kurulu üyesi) ile il kongrelerinde seçilen delegelerden oluşur.

Madde 21

Genel Başkan

Kurultayca gizli oyla ve üye tam sayısının salt çoğunluğuyla seçilir. İlk iki oylamada sonuç alınamazsa üçüncü oylamada en çok oy alan aday seçilir.

Partiyi temsil eder, disiplin kurulları dışındaki bütün parti örgütünün başkanıdır.

Madde 22

Parti Meclisi

Kurultaydan sonra en yüksek karar organı. Genel Başkan ve kurultayca seçilen 80 üyeden oluşur; ayrıca 20 yedek üye belirlenir. En geç iki ayda bir toplanır.

Politika ve strateji kararları alır; bütçeyi onaylar; seçimlere katılma ve aday saptama yöntemine karar verir; hükümet kurma ve hükümete katılma kararlarını verir.

Madde 23

Merkez Yönetim Kurulu (MYK)

Partinin en üst yönetim organı. Genel Başkan, Genel Sekreter, Genel Başkan Yardımcıları ile TBMM Grup Başkanı ve Başkanvekillerinden oluşur; üye sayısı 8'den az olamaz.

Haftada bir toplanır. Kurultay ve Parti Meclisi kararlarını uygular, örgütü yönetir, kongreler takvimini hazırlar, üye kütüklerini tutar.

Madde 47

Yüksek Disiplin Kurulu

Kurultayca seçilen 15 asıl, 8 yedek üyeden oluşur. Asıl üyelerin en az 8'i, yedeklerin en az 4'ü hukukçu olmalıdır. En az ayda bir toplanır.

Madde 62

Danışma Kurulları

İllerde ve ilçelerde, karar organlarının politika oluşturmasını kolaylaştırmak için toplanır. Yılda iki kez, ayrıca yerel ve genel seçimlerden sonra en geç üç ay içinde toplanması gerekir.

İl ve ilçe yönetim kurulları kaç kişidir?

Kurul büyüklüğü nüfusa göre değişir. Aşağıdaki sayılara başkan dahil değildir; ayrıca üye sayısı kadar da yedek üye seçilir.

Nüfusİlçe yönetim kuruluNüfusİl yönetim kurulu
20.000'den az8 üye1.000.000'a kadar18 üye
20.000 – 50.00010 üye1.000.000 – 2.000.00022 üye
50.000 – 100.00012 üye2.000.000 – 10.000.00026 üye
100.000 – 500.00014 üye10.000.000'dan fazla30 üye
500.000'den fazla16 üye

İl Disiplin Kurulu, il kongresince seçilen 7 asıl ve 4 yedek üyeden oluşur. Nüfusu 500.000'i aşan illerde aday bulunması hâlinde asıl üyelerin en az dördü, yedeklerin en az ikisi hukukçu olmalıdır.

Devamsızlık kuralı. Birbirini izleyen üç toplantıya mazeretsiz katılmayan üyenin kurul üyeliği, yönetim kurulu kararıyla düşer. Karara karşı bir üst yönetim kuruluna itiraz edilebilir; üst kurulun kararı kesindir.

Kadın Kolları ve Gençlik Kolları

Genel merkez, il ve ilçe örgütlerinde kurulur. Gençlik kollarına üye olmanın üst sınırı otuz yaştır (otuz dahil). Kongre ve kurultaylarını, ana kademe kongrelerini izleyen en kısa sürede yaparlar. Her il ve ilçe, yıllık bütçesinden toplam en az %10 pay ayırmak zorundadır.

Yurtdışı temsilcilikleri

Ulusal ve uluslararası mevzuata uygun olmak kaydıyla; İsviçre, İngiltere, Norveç, Rusya, ABD, Çin, Japonya, Kanada, Avustralya ve KKTC'de; Avrasya, Orta Doğu, Afrika, Güney Amerika, Kafkasya, Balkan ülkeleri ve AB üyesi ülkelerde temsilcilik kurulabilir.

Madde 10, 12, 15–20, 24–30Kongre ve kurultay

Kongre ve kurultay süreci

Kongre dönemi, üyenin partide en görünür olduğu zamandır. Zincir muhtarlık bölgesindeki delege seçimiyle başlar ve kurultayla tamamlanır.

1

Kongreler takvimi ilan edilir

Takvimi Merkez Yönetim Kurulu saptar. İki kongre arası süre iki yıldan az, üç yıldan fazla olamaz. İlçe kongrelerinin gününü il yönetim kurulları, il kongrelerinin gününü MYK belirler.

2

Muhtarlık bölgesinde delege seçimi

İlçe kongresi delegeleri, her muhtarlık bölgesindeki üyelerin katılımıyla seçilir. Seçmen listesi, takvimin ilan edildiği tarihteki üye listesidir. Her üyenin oy kullandığı aşama budur.

3

İlçe kongresi

İlçe başkanını, ilçe yönetim kurulunun asıl ve yedek üyelerini, il kongresi delegelerini seçer. İhtiyaç olan yerlerde belde başkanı ve dört üyeli belde yönetim kurulu kurulur.

4

İl kongresi

İl başkanını, il yönetim kurulu ve il disiplin kurulu üyeleriyle yedeklerini, kurultaya katılacak delegeleri gizli oyla seçer.

5

Kurultay

Yer, gün, saat ve gündem Parti Meclisince belirlenir ve en az 15 gün önce Genel Başkanca duyurulur. Genel Başkan, Parti Meclisi ve Yüksek Disiplin Kurulu seçilir.

Delege sayıları

KongreDelege sayısıNasıl belirlenir
İlçe kongresien az 50 – en fazla 400Takvim başında MYK belirler. Bir ilçede 400'den az üye varsa tüm üyeler doğrudan delegedir; ayrıca seçim yapılmaz.
İl kongresien fazla 600Delege sayıları ve dağılımı, partinin son milletvekili genel seçiminde o yerlerde aldığı oyla orantılı olarak MYK tarafından saptanır.
KurultayTBMM üye tam sayısının 2 katıÖnce her ile çıkardığı milletvekili sayısı kadar delegelik verilir; kalanlar partinin o ilde aldığı oyun ülke geneline oranına göre paylaştırılır.

Delegelerin görev süresi, seçildikleri kongreyi izleyen olağan kongreye kadardır ve yenileri seçilene kadar devam eder. Partide aldıkları görev nedeniyle kongreye katılanlara "doğal delege" denir.

Toplantı yeter sayısı

İl ve ilçe kongreleri üye tam sayısının salt çoğunluğuyla toplanır. İlk toplantıda yeter sayı sağlanamazsa ikinci toplantı katılanlarla yapılır; ancak bu sayı seçilecek yönetim kurulu üye tam sayısının iki katından az olamaz. İki toplantı arasındaki süre bir günden az olamaz. Aynı kural kurultay için de geçerlidir: ikinci çağrıda toplantı yeter sayısı aranmaz.

Aday olmak için kaç imza gerekir?

GörevGereken öneri / imza
Genel Başkan adaylığıKurultay üye tam sayısının en az %5, en çok %10'u
Parti Meclisi üyeliği adaylığıEn az 10 kurultay delegesi ya da Genel Başkanın yazılı önerisi
İl / ilçe başkanlığı adaylığıKongre üye tam sayısının en az %10, en çok %15'i

Mevcut Genel Başkan, isteği üzerine adaydır; imza toplamaz. Bir delege yalnızca bir başkan adayına imza verebilir; birden çok adaya imza verenler başkanlık kurulunca çağrılıp hangi adayı desteklediği saptanır. Aday olmayan seçilemez — adaylar seçimlere geçilmeden önce belirlenir.

İki oylama usulü

Kural olan

Çarşaf liste

Tüm adayların yer aldığı tek ve ortak listedir. Adaylar, başkanlık kurulunca çekilen kurayla belirlenen harften başlayarak soyadına göre sıralanır.

Oy, seçilecek sayıda adayın adının yanına işaret konularak kullanılır. Fazla işaretlenmiş ya da seçilecek sayının %90'ından az işaretlenmiş bölüm geçersizdir.

İstisna olan

Blok liste

Gündemin çalışma raporu maddesine geçilmeden önce, üye tam sayısının onda birinin yazılı önerisiyle karara bağlanabilir.

Başkan adayının sunduğu, asıl ve yedek adayların yer aldığı listedir. Listedeki adlar çizilebilir, yerine yeni ad yazılabilir; listede yer almayanlar bireysel aday olabilir.

Her iki usulde de organlar (başkan, yönetim kurulu, disiplin kurulu, üst kademe delegeleri) listede ayrı ayrı yer alır; cinsiyet ve gençlik kotasına uyulur. En çok oy alanlar asıl, sonrakiler yedek üye olur; eşitlik hâlinde ad çekilir.

Seçilme barajı. Kurultayda üye tam sayısının dörtte birinden, il ve ilçe kongrelerinde beşte birinden az oy alanlar asıl veya yedek üyeliğe seçilmiş sayılmaz. Bu nedenle yeterince aday seçilemezse listeler en çok oy alandan başlanarak tamamlanır.

Kimler kongrelerde aday olamaz?

Nüfusu 20.000'den fazla olan yerlerde milletvekilleri ile belediye ve il genel meclisi üyeleri kongrelerde aday olamaz, ilçe kongre delegesi seçilemez, il/ilçe başkanı veya yönetim kurulu üyesi olamaz. Aynı kural, büyükşehir sınırları içindeki bu yerlerde partili belediyelerde, bağlı kuruluş ve iştiraklerinde çalışanlar, bunların yönetim ve müdürler kurulu üyeleri ile danışmanlar için de geçerlidir. Bu kısıtlama doğal delegeliğe engel değildir.

Olağanüstü kongre ve kurultay

Üst örgüt yönetim kurulunun kararıyla ya da kongre üyelerinin beşte birinin on beş günlük süre içinde topladığı noter onaylı imzalarla başvurulur; imzalar on beşinci günün bitiminden itibaren 7 gün içinde teslim edilmelidir. Kongre en geç 45 gün içinde yapılır. Kurultay için de aynı oran ve süreler geçerlidir; çağrıyı Genel Başkan yapar.

  • Gündemi isteyenler düzenler ve başvurular ortak gündemle yapılmalıdır.
  • Gündem dışında bir konu görüşülemez, kural olarak seçim yapılamaz.
  • İsteyenlerin sayısı üye tam sayısının salt çoğunluğunu sağlıyorsa gündeme seçim (kongrelerde ayrıca güven oylaması) maddesi konabilir. Kurultayda Genel Başkan da gündeme seçim maddesi koyabilir.

Seçim sonuçlarına itiraz

KonuSüreMerci
Kongre seçim işlemleri ve sonuçları2 günYetkili seçim kurulu — ilçe seçim kurulunun kararı kesindir
İlçe kongresi delege seçimleri2 günİlçe yönetim kurulu → 2 gün içinde il yönetim kuruluna itiraz; il kararı kesindir
İlçe kongresinin seçim dışı kararları2 günİl yönetim kurulu (açık aykırılıkta son merci MYK)
İl kongresinin seçim dışı kararları2 günMerkez Yönetim Kurulu — 7 gün içinde karar verir, kesindir

İtirazlar yetkili kurullara yazılı olarak yapılır ve itiraz, işlemin yürütülmesini durdurmaz.

Madde 36 · Geçici 3Kotalar

Cinsiyet ve gençlik kotaları

Kotalar; milletvekili, il genel meclisi ve belediye meclisi adaylıklarında (örgüt denetiminde önseçim/aday yoklaması ile belirlenenlerde), Parti Meclisi ve Yüksek Disiplin Kurulu seçiminde, il ve ilçe yönetim kurulu seçimlerinde, il kongresi ve kurultay delegesi seçimlerinde uygulanır.

Cinsiyet kotası

Hedef: %50

Tüzüğün hedefi yüzde elli cinsiyet kotasıdır. Geçici madde uyarınca kademeli olarak uygulanır:

  • 1. Olağan Kurultaya kadar: %33
  • 1. Olağan Kurultayda: %35
  • 2. Olağan Kurultayda: %40
  • 3. Olağan Kurultayda: %45
  • 4. Olağan Kurultayda: %50
Gençlik kotası

Toplam %25

İki dilim hâlinde uygulanır:

  • 18–25 yaş: %10 gençlik kolları kotası
  • 26–40 yaş: %15 çalışma çağı kotası

Hem cinsiyet hem gençlik kotasının özelliklerini taşıyan aday, her iki kotadan da sayılır.

Bu özelliklerde yeterli sayıda aday çıkmazsa, tespit ve seçim katılan adaylarla yapılır. Kotaların uygulanmasına ilişkin yöntem yönetmelikle düzenlenir.

Not: Tüzük metninde gençlik kotası "yüzde yirmi (%25)" biçiminde yazılmıştır; maddedeki dilimlerin toplamı %25'tir.

Madde 33–37Aday belirleme

Adaylar nasıl belirlenir?

Hangi seçim çevresinde hangi yöntemin kullanılacağına, örgütlerin görüşü doğrultusunda Parti Meclisi karar verir. Beş yöntem vardır ve aralarındaki fark, kimin oy kullandığı ve seçimi kimin denetlediğidir.

YöntemOy kullananlarDenetim
ÖnseçimÜye kütüğünde kayıtlı tüm üyelerYargı gözetim ve denetiminde, sandıkla
Örgüt denetiminde önseçimÜye kütüğünde kayıtlı tüm üyelerÖrgüt gözetim ve denetiminde, sandıkla
Aday yoklamasıPartide belirli görevlere seçilmiş üyeler (delegeler)Yargı gözetim ve denetiminde, sandıkla
Örgüt denetiminde aday yoklamasıPartide belirli görevlere seçilmiş üyelerÖrgüt gözetim ve denetiminde, sandıkla
Merkez yoklamasıOylama yokAdayları doğrudan Parti Meclisi belirler

Milletvekili adaylığı

  • Örgüt denetiminde yapılan seçimlerin sonuçları Parti Meclisi kararıyla tespit edilir ve YSK'ya merkez yoklaması usulüne göre bildirilir. Parti Meclisi kararı yalnızca tespit niteliğindedir; kesinleşen sonuçları değiştiremez.
  • Örgüt denetiminde yapılan seçimlerde Parti Meclisi genel merkez kontenjanı sıraları belirleyebilir.
  • Önseçim veya aday yoklamasına katılanlar, aynı seçimde merkez yoklaması, merkez adaylığı ya da genel merkez kontenjanı için başvuramaz.
  • En az bir seçim çevresinin aday listesinin ilk sırasında engelli adaya yer verilir.
  • Başvurular hakkında Merkez Yönetim Kurulu ön inceleme yapar ve Parti Meclisinin onayına sunar.

Dönem sınırı

Bir kişi en fazla üç dönem üst üste milletvekili seçilebilir; aynı sınır belediye başkanlığı ile belediye ve il genel meclisi üyeliği için de geçerlidir. Yarısı tamamlanmadan yenilenen yasama dönemleri hesaba katılmaz. Önseçim ve aday yoklaması yöntemlerinde dönem koşulu aranmaz. Partinin milletvekili bulunmayan ya da oyunu yükseltmeyi hedeflediği seçim çevrelerinde, MYK önerisi ve Parti Meclisi kararıyla dönem kuralı uygulanmayabilir.

Cumhurbaşkanı adayı

Dört yöntemden biriyle belirlenir; hangisinin uygulanacağına Parti Meclisi karar verir.

Seçmen yoklaması — seçmen kütüğündeki tüm seçmenler Önseçim — üye kütüğündeki üyeler Aday yoklaması — delegeler Merkez yoklaması — Parti Meclisi

Yerel seçim adayları

Milletvekilliğindeki beş yöntem burada da geçerlidir; karar, ilçe ve il örgütlerinin görüşü doğrultusunda Parti Meclisine aittir. Parti Meclisi merkez yoklaması yetkisini ilçe seçimleri için il veya ilçe yönetim kurullarına, belde seçimleri için ilçe yönetim kurullarına devredebilir.

Seçim kurullarına büyükşehir belediye başkanlığı aday listesini il başkanı ya da yetkilendirdiği kişi, diğer tüm aday listelerini ilçe başkanı ya da yetkilendirdiği kişi sunar. Oy pusulasında adayların bölge, cinsiyet, yaş ve meslek dağılımlarının dengeli olmasını sağlayacak önlemler alınır.

Madde 38–41Parti grupları

Seçilmişler: TBMM, belediye ve il genel meclisi grupları

Partiden seçilen milletvekilleri ve meclis üyeleri, bulundukları mecliste bir parti grubu oluşturur. Gruplar, partinin programı ve karar organlarının belirlediği çizgi doğrultusunda çalışır.

Madde 38–40

TBMM Grubu

Partili milletvekillerinden oluşur. Partinin programı, seçim bildirgesi, kurultay kararları ve Parti Meclisince belirlenen politikalar doğrultusunda yasama çalışmalarını yürütür.

Genel Başkan milletvekiliyse grubun ve grup yönetim kurulunun başkanıdır; değilse grup başkanı, iç yönetmelikteki yönteme göre grup üyeleri arasından seçilir.

Grup toplantısına katılmamış olmak, alınan kararlara uyma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Madde 41

Belediye ve il genel meclisi grupları

Partili meclis üyeleri bir grup oluşturur; partili belediye başkanı, belediye meclisindeki grubun doğal üyesidir.

İl başkanı; il genel meclisi ile büyükşehir/il belediye meclisi gruplarının, ilçe başkanı ise ilçe çevresindeki belediye meclisi gruplarının başkanıdır. Merkez ilçe başkanları il belediye meclisi grubuna üye olarak katılır ve grup başkan yardımcısı olarak görev yapar.

Belediye başkanlarının yürütmeyle ilgili yasal görevleri konusunda bağlayıcı grup kararı alınamaz.

Grup üyelerinin ödenti miktarları ve bu gelirin grup ile parti çalışmaları arasında hangi oranda paylaştırılacağı; TBMM için grup tarafından, yerel meclisler için ilgili il ya da ilçe yönetim kurulu ile grup yönetim kurulunun ortak toplantısında karara bağlanır.

Madde 42–53Disiplin

Disiplin işleri nasıl yürür?

Parti suçlarını cezalandırma yetkisi yalnızca disiplin kurullarına aittir. Bir üyenin dosyası kendiliğinden açılmaz; yetkili bir organın sevk etmesi gerekir.

Hangi kurul bakar?

Kim hakkındaSevk edenKarar veren
Parti Meclisi ve YDK üyeleri, milletvekilleri, partili büyükşehir belediye başkanlarıParti MeclisiYüksek Disiplin Kurulu
İl başkanları, il yönetim ve il disiplin kurulu üyeleri, il/ilçe belediye başkanlarıMerkez Yönetim KuruluYüksek Disiplin Kurulu
Diğer tüm üyeler ve görevlilerİl yönetim kuruluİl Disiplin Kurulu
Grup disiplinine aykırı davranan milletvekilleriGrup Yönetim KuruluGrup Disiplin Kurulu

Yetkili kurul belirlenirken, ilgilinin parti suçunu işlediği tarihteki görevi dikkate alınır.

Süreç

1

Sevk

Sevk eden organ, suçlama konusu eylemi ve uygulanmasını istediği cezayı açıkça belirtir. Disiplin kurulu eylemle bağlıdır; hukuki niteleme ve istenen cezayla bağlı değildir.

2

Tedbir (yalnızca çıkarma taleplerinde)

Kesin veya geçici çıkarma talebiyle sevk eden organ, üyeyi tedbiren görevden uzaklaştırabilir. Üye, tebliğden itibaren 3 gün içinde tedbirin kaldırılmasını isteyebilir; istek 7 gün içinde karara bağlanır.

3

Savunma

Sevk edilen üyenin yazılı ya da sözlü savunma hakkı vardır. Süre, çağrı belgesinin tebliğinden itibaren 15 gün; seçimlerde, alenen veya yayın yoluyla işlenen suçlarda 7 gündür. Süreyi geçiren savunma hakkından vazgeçmiş sayılır.

4

Karar

İl disiplin kurulları 2 ay, Yüksek Disiplin Kurulu 4 ay içinde karar verir. Parti Meclisinden en fazla bir aylık ek süre istenebilir. Süre içinde karar verilmezse disiplin soruşturması düşer.

5

İtiraz

İl Disiplin Kurulu kararlarına karşı 10 gün içinde Yüksek Disiplin Kuruluna itiraz edilebilir. Yüksek Disiplin Kurulu ve Grup Disiplin Kurulu kararları kesindir.

Cezalar

CezaAnlamıSonucu
UyarmaYazılı olarak dikkat çekme
KınamaYazılı olarak kusur bildirme1 yıl parti organlarına seçilemez; seçilmişse görevden alınır
Geçici çıkarma1 yıldan 2 yıla kadar üyelikten ilişik kesmeBu sürede üyelik haklarını kullanamaz; ceza bittikten sonra 6 ay organlara seçilemez
Kesin çıkarmaSüresiz olarak parti ile ilişik kesmeÜyelik sona erer

Aynı parti suçunu yineleyene bir üst ceza verilir. Suçun basın yayın organları veya sosyal medya araçlarıyla işlenmesi hâlinde eylemin ağırlığına göre bir üst ceza uygulanabilir; hafifletici koşullar ve etkin pişmanlık hâlinde bir alt ceza uygulanabilir.

Üyeyi koruyan kurallar

  • Zamanaşımı: Eylemin gerçekleştiği tarihten itibaren 2 yıl içinde disipline sevk kararı verilmezse kovuşturma yapılamaz.
  • Karar yeter sayısı: Disiplin kurulları üye tam sayısının en az üçte ikisiyle toplanır ve katılanların çoğunluğuyla karar verir. Kesin çıkarma cezası üye tam sayısının çoğunluğuyla alınır.
  • Görüşme yasağı: Kurultayda, kongrelerde ve danışma kurullarında disiplin kurullarına sevk işlemleri ile disiplin kararları üzerinde görüşme yapılamaz, karar alınamaz.
  • Bağımsızlık: Disiplin kurulu üyeleri ile parti arasında hizmet bağı kurulamaz, kendilerine partiden hiçbir gelir sağlanamaz.
  • Tebligat: Üyenin parti kütüğünde yazılı adresine yapılır; bu adrese yapılan tebligat geçerli sayılır. Adresinizi güncel tutun.

Bağışlama

Kesinleşen cezaları bağışlama yetkisi Parti Meclisine aittir; Yüksek Disiplin Kurulunun ve cezanın kesinleştiği tarihteki başkan veya sekreterin görüşü alınır. Süreç, ceza alanın yazılı başvurusuyla başlar ve Parti Meclisi kararını gizli oyla verir. Bağışlanmış olsa bile, ceza alan üye kesinleşme tarihinden itibaren 4 yıl içinde disiplin kurulu üyeliğine aday olamaz.

Madde 54–59Mali hükümler

Partinin parası nereden gelir, nasıl harcanır?

Gelirler, hangi örgüt birimince toplanmış olursa olsun parti tüzel kişiliğine aittir ve makbuz karşılığında toplanır.

Gelir kaynakları

  • Giriş ve üyelik aidatları
  • TBMM ve yerel yönetim üyelerinden alınan grup ödentileri
  • Adaylık için başvuranlardan alınan adaylık ödentisi
  • Parti yayınlarının satış karşılıkları
  • Bayrak, flama, rozet ve benzeri tanıtım malzemesi satışları
  • Parti kimlik belgeleri ve yenilenme karşılıkları
  • Parti lokallerinin işletilmesinden sağlanan gelirler
  • Partinin düzenlediği toplumsal girişim ve gösterilerden sağlanan gelirler
  • Parti malvarlığından sağlanan gelirler
  • Siyasi Partiler Yasasında belirlenen miktarı aşmayan bağışlar
  • Partiye intikal eden taşınır ve taşınmaz mallar ile her türlü hak ve alacaklar
  • Yasaya göre devletçe sağlanan gelirler (hazine yardımı)

Harcama ve imza yetkisi

Harcamalar bütçeye uygun olarak; genel merkezde İdari ve Mali İşlerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı, il ve ilçelerde sayman tarafından yapılır. Bütçe dışı harcamalar ilgili yönetim kurulunun kararına bağlıdır.

Bankadan para çekmek, yükümlülüğe girmek veya bir mal ya da hak üzerinde tasarrufta bulunmak için genel merkezde İdari ve Mali İşlerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı ile Genel Sekreterin, il ve ilçelerde başkan ile saymanın çift imzası zorunludur.

İzinsiz sözleşme yapılamaz. İl ve ilçe yönetim kurullarının parti tüzel kişiliği adına sözleşme yapması MYK'nın iznine bağlıdır. Önceden izin alınmadan girişilen yükümlülüklerden parti tüzel kişiliği sorumlu tutulamaz; sorumluluk sözleşmeyi yapan kişiye aittir.

Bütçe ve paylaşım

  • Genel merkez bütçesi MYK'ca hazırlanır, Parti Meclisinin onayıyla yürürlüğe girer.
  • İl ve ilçe bütçeleri kendi yönetim kurullarınca hazırlanır, üst yönetim biriminin onayıyla yürürlüğe girer.
  • Hazine yardımının %40'ı il ve ilçe örgütlerine gönderilir; eğitim harcamaları için ayrılması gereken miktar bu orana dahildir.
  • Her il ve ilçe, yıllık bütçesinden kadın ve gençlik kolları için toplam en az %10 pay ayırır.
  • Genel merkezin kesin hesabı kurultayda, il ve ilçelerin kesin hesapları kendi kongrelerinde görüşülür ve karara bağlanır.

Parti hesapları bilanço esasına göre düzenlenir; ayrıntılar Hesap Yönetmeliğiyle belirlenir.

ÖzetYol haritası

Üye olarak nasıl görev alabilirim?

Partide görevlerin neredeyse tamamı seçimle gelir ve seçimlerin başladığı yer, kayıtlı olduğunuz muhtarlık bölgesidir.

İlk adım

Kaydınızı doğru yerde tutun

Yönetim ve disiplin kurullarında görev almak ve delege seçilmek, kayıtlı olduğunuz muhtarlık bölgesi, ilçe ve ile bağlıdır. Kongre takviminin ilan edildiği tarihteki üye listesi seçmen listesi olarak esas alınır.

Delege

İlçe kongresi delegesi olun

Delegeler muhtarlık bölgesindeki üyelerin oyuyla seçilir. İlçenizde 400'den az üye varsa zaten doğrudan delegesinizdir. Delegelik, il kongresine ve oradan kurultaya uzanan yolun ilk halkasıdır.

Yönetim

İlçe veya il yönetimine aday olun

Yönetim kurulu üyeleri kongrelerde gizli oyla seçilir. Başkanlık için kongre üye tam sayısının %10–%15'inin yazılı önerisi gerekir; yönetim kurulu üyeliğinde böyle bir imza şartı yoktur.

Kollar

Kadın veya gençlik kollarında çalışın

Kollar genel merkez, il ve ilçe düzeyinde örgütlenir ve kendi kongrelerini yapar. Gençlik kollarında üst yaş sınırı 30'dur. Kollara ayrılmış bütçe payı vardır.

Disiplin

İl disiplin kuruluna aday olun

İl kongresinde 7 asıl, 4 yedek üye seçilir. Nüfusu 500.000'i aşan illerde asıl üyelerin en az dördünün, yedeklerin en az ikisinin hukukçu olması aranır.

Seçimler

Milletvekili veya yerel seçim adaylığı

Önseçim veya aday yoklaması yapılan çevrelerde üyeler ya da delegeler oy kullanır. Adaylık başvuruları hakkında MYK ön inceleme yapar, Parti Meclisi onaylar. Kotalar bu aşamada uygulanır.

Bir hatırlatma. Bir üye aynı anda birden çok yerde seçilemez ve kayıtlı olmadığı örgütte görev alamaz. Ayrıca nüfusu 20.000'den fazla olan yerlerde milletvekilleri ile belediye ve il genel meclisi üyeleri kongrelerde aday olamaz.
SSSSık sorulanlar

Sık sorulan sorular

Başvurumdan haber gelmezse ne olur?

Başvuru, ulaştığı tarihten itibaren en geç otuz gün içinde reddedilmemişse kabul edilmiş sayılır. Reddedilmesi hâlinde gerekçe gösterilmesi zorunlu değildir.

Farklı bir ilçede yaşıyorum ama kaydım eski adresimde. Sorun olur mu?

Evet. Üyeler, kayıtlı oldukları muhtarlık bölgesi, ilçe veya il dışında başka bir örgütte yönetim ya da disiplin kurulunda görev alamaz ve delege seçilemez. Ayrıca birden fazla kaydınız varsa en son muhtarlık bölgesindeki kayıt geçerlidir. (Büyükşehir sınırları içindeki ilçe yönetim kurulu üyelikleri bu kuralın dışındadır.)

Kurultay ne sıklıkla toplanır?

İki yılda bir toplanır ve bir yıldan fazla ertelenemez. İl ve ilçe kongrelerinin dönemi ise iki yıldan az, üç yıldan fazla olamaz; takvimi Merkez Yönetim Kurulu belirler.

Genel Başkan adayı olmak için ne gerekiyor?

Kurultay üye tam sayısının en az %5'inin, en çok %10'unun yazılı önerisi gerekir; %10'dan fazla imza kurultay başkanlığına sunulamaz. Mevcut Genel Başkan isteği üzerine adaydır ve imza toplamaz. Genel Başkan seçimi gizli oyla ve üye tam sayısının salt çoğunluğuyla yapılır; ilk iki turda sonuç çıkmazsa üçüncü turda en çok oy alan seçilir.

"Çarşaf liste" ne demek?

Bütün adayların tek bir listede yer aldığı, seçmenin seçilecek sayıda adayın adının yanına işaret koyarak oy kullandığı usuldür. Kongre ve kurultay seçimlerinde kural budur. Blok liste ise ancak üye tam sayısının onda birinin yazılı önerisi ve kongrenin kararıyla uygulanabilir.

Üyelikten çıkmak istersem ne yapmalıyım?

Ayrılmak istediğinizi yazılı olarak bildirirsiniz; imzanızın size ait olduğu tespit edildikten sonra üye kütüğünden silinirsiniz. Hakkınızda süren bir disiplin soruşturması varsa soruşturma durdurulur; yeniden üyelik başvurusu yaparsanız kaldığı yerden devam eder.

Bir disiplin cezası aldım. Sonsuza kadar mı sürer?

Hayır. Kınama cezası 1 yıl süreyle parti organlarına seçilmeye engeldir. Geçici çıkarma 1–2 yıl sürer ve cezanın bitiminden itibaren 6 ay daha organlara seçilmeye engeldir. Kesinleşen cezalar Parti Meclisince bağışlanabilir; ancak bağışlanmış olsa bile 4 yıl boyunca disiplin kurulu üyeliğine aday olunamaz.

Aidatımı ödemezsem ne olur?

Tüzük, aidatı üyelik yükümlülükleri arasında sayar. Tüzük ve yönetmeliklerde öngörülen mali yükümlülükleri yerine getirmemek, görevliler bakımından görevden alma nedenleri arasında sayılmıştır. Aidat tutarları ve ödeme usulü yönetmelikle belirlenir; güncel tutar için kayıtlı olduğunuz ilçe başkanlığına danışın.

Partiye üye olmadan aday olabilir miyim?

Milletvekili ve mahalli idareler genel seçimlerinde aday olmak için üyelik zorunlu değildir; bu durumda seçilenler 1 ay içinde partiye üye olur. Ayrıca partiye üye olmadan aday olabilme, Parti Meclisinin kararına bağlıdır.

KaynakParti Tüzüğü

Asıl metin

Bu rehberdeki her bilgi, 22 Temmuz 2026 tarihli Yeni Parti Tüzüğü'nden alınmıştır. Tereddüt hâlinde tüzük metni esastır.

PDF

Yeni Parti Tüzüğü

10 kısım, 65 madde ve geçici hükümler. Rehberin her bölümünün başında ilgili madde numaraları belirtilmiştir.

Tüzüğü aç (PDF)

Tüzükte düzenlenmeyen ayrıntılar yönetmeliklerle belirlenir: Kurultay Yönetmeliği (kurultayca onaylanır), TBMM Grup İç Yönetmeliği (grup genel kurulunca onaylanır), Disiplin Yönetmeliği (YDK ve Grup Disiplin Kurulunun görüşü alınarak hazırlanır), Aday Saptama Yönetmeliği ve Hesap Yönetmeliği ile diğerleri MYK'ca hazırlanıp Parti Meclisince onaylanır.

Tüzük ve programda değişiklik yapma yetkisi kurultayındır. Değişiklik önerisini Genel Başkan, Parti Meclisi ya da kurultay üye tam sayısının yirmide biri verebilir; karar yeter sayısı kurultay üye tam sayısının salt çoğunluğudur.